رویا سادات از سینماگرانی که در زمان طالبان جرئت‌مندانه فلم می‌ساخت

Roya Sadat

رویا سادات از کارگردانان دست اول زن در سینمای افغانستان به شمار می‌رود و کارکردهایش در راستای سینما از اهمیت بارزی برخوردارند. بانو سادات بعد از فروپاشی رژیم طالبان فعالیتش را در این زمینه با جدیت آغاز کرد و ناگفته نباید گذاشت که خواهرش الکا سادات نیز از سینماگران موفق زن در افغانستان پنداشته می‌شود.

این بانو در آستان هرات به دنیا آمده و با ختم دوره‌ی دانشگاهی و فراغت از دانش‌کده‌ی حقوق و علوم سیاسی زادگاهش هرات،‌ انگار با سیاست سازگاری نداشته و با برگزیدن سینما به عنوان مسلک پیش‌بردی‌اش، بورس تحصیلی را در سال ۲۰۰۶از طرف اکادمی فلم آسیا در شهر بوسان کوریای جنوبی به دست آورده و آموزش و کارکردش را در این عرصه آغاز نموده‌است. این بانو فعالعیت‌هایش را در عرصه‌ی سینما چندین سال قبل، زمانی آغاز نموده بود که هنوز ۱۲ سالش بود. وی در زمان دانش‌آموزی به برنامه‌ی تیاتر، در دبیرستانی که مصروف دانش‌اندوزی بود «اسکریپت» می‌نوشت.  خانم سادات با آن‌که شبیه تمام زنان در دوران حکومت طالبان محکوم به زن بودن بود و اجازه‌ی خروج از خانه را نداشت، اما با جسارت تمام نگذاشت تا دغدغه‌های درونی‌اش خنثا شوند و در خانه همواره به مطالعه و خوانش موضوعات سینمایی، کارگردانی فلم و هم‌چنان فلم‌نامه نویسی و ازین قبیل موارد می‌پرداخت که توانست به داشته‌هایش در این راستا بی‌افزاید.

در سال ۱۹۹۹ که هنوز طالبان بر افغانستان  حاکم بودند وی با وجود همه تهدید ها یک نمایشنامه تیاتر را برای گروپ از زنان نوشت و کارگردانی نمود.

این خانم در سال ۱۹۹۹ زمانی که شلاق طالبان هنوز داور میدان بود با پذیرش تهدید و خطر برای تعدادی از زنان نمایش‌نامه‌یی را نوشته و کارگردانی نمود و نخستین فلمش به نام«سه نقطه» را نیز در همین دوران، سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۳ که همه‌جا آگنده از سایه‌های سیاه بود موفقانه کارگردانی نمود. در این فلم قاچاق مواد مخدر در شهر هرات گنجانیده شده بود و توانس جوایز زیادی را نیز به خودش اختصاص دهد. فلم سه نقطه مدت سه سال تکمیل و در بیش‌تر از ۳۰ فستیوال بین المللی نامزد و در بسیاری از کشورهای جهان به نمایش گذاشته شد. این فلم که یکی از دست‌آوردهای عمده‌ی هنر هفتم(سینما) در افغانستان محسوب می‌شود چندین بار از کانال‌های داخلی کشور نیز به نشر رسید.

خانم رویا سادات در سال ۲۰۰۳ نخستین استدیوی تولید فلم را با هم‌کاری خواهرش الکا سادات تاسیس و هم‌زمان با آن از ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۴ برنامه‌نویسی، کارگردانی، و تهیه‌ی برنامه‌های یگانه تلویزیون زنان زیر نام جامعه را در هرات به دوش داشت. در سال ۲۰۰۵ چندین مستند به هم‌کاری وی ساخته شد و  در سال ۲۰۰۶ اولین درامه‌ی تلویزیونی را به نام رازهای این خانه نوشته و کارگردانی نمود که تا حالا نیز از طرف یکی از شبکه‌های داخلی(طلوع) به نشر می‌رسد. در سال ۲۰۱۰ درامه‌ی تلویزیونی دیگری زیر نام بهشت خاموش توسط خانم سادات نوشته و کارگردانی شد که تا حالا نیز ساخت و نشر آن از طریق تلویزیون طلوع جریان دارد و بیش‌تر مشکلات فراراه قشر جوان در جامعه‌ی امروزی افغانستان بازتاب می‌یابد.

دست‌آوردها و کارکردهای خانم رویا سادات

فلمهای کارگردانی شده:

۱-      سه نقطه

۲-      تار و زخمه

۳-      همه تلاش می کنند

۴-      صدا

جوایز به دست آمده:

۱-      بهترین کارگردان در جشن‌واره‌ی فلم روزنه سال ۲۰۰۴

۲-      جشنواره‌ی  فلم کولن،‌ کشور جرمنی ۲۰۰۴

۳-      جشنواره‌ی فلم نونس در فرانسه ۲۰۰۵

۴-      در حشنواره فلم سال ۲۰۰۶ طلوع برنده‌ی جایزه در ۶ کتگوری

۵-      برنده‌ی جایزه‌ی بهترین فلم‌نامه نویس در سال ۲۰۰۷ از طرف ملل متحد

۶-      جشنواره‌ی درامه در کوریای جنوبی سال ۲۰۰۸

در بخش تولید:

۱-      ۱۲۳؟

۲-      نصف ارزش زنده‌گی

۳-      سه نقطه

۴-      ما پست مدرنست هستیم

۵-      تار و زخمه

۶-      ۳۵ سال پس از

درامههای تلویزیونی:

۱-      رازهای این خانه

۲-      بهشت خاموش

داوری فلم ها:

۱-      به حیث داور در جشنوار های فلم در سطح ملی و بین المللی.

۲-      در جشنواره بین المللی فلم در هندوستان جشنواره چشم سوم سال ۲۰۱۱٫

۳-      در جشنواره بین المللی فلم حقوق بشر در افغانستان سال ۲۰۱۱٫

۴-      در جشنواره بین المللی فلم حقوق بشر در کابل سال ۲۰۱۱٫

۵-      در جشنواره بین المللی فلم در جشنواره دیدار در تاجکستان سال ۲۰۰۸٫

۶-      جشنواره بین المللی فلم در کابل سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹٫

۷-      جشنواره فلم بین المللی فلم در افغانستان سال ۲۰۰۷٫

۸-      جشنواره بین المللی فلم در جرمنی سال ۲۰۰۷٫

۹-      جشنواره فلم بچه های کوچه شهر هرات سال ۲۰۰۷٫