…و بازهم جنجال بر سر دانشگاه و پوهنتون

1044075_363117517147008_929230765_n

استفاده از واژۀ دانشگاه در برابر واژۀ پوهنتون در مسودۀ قانون آموزش های عالی کشور یک بار دیگر سر و صدای ها و واکنش های تندی اعضای مجلس نماینده گان را بر انگیخت.

شماری از اعضای مجلس نماینده گان می گویند که به کاری واژۀ دانش گاه در کنار واژۀ پوهنتون خلاف قانون اساسی کشور است و از این رو، از به کار گیری واژۀ دانش گاه در کنار واژۀ پوهنتون در این مسوده پیش گیری شود.

میربت خان منگل، عضو مجلس نماینده گان می گوید که :” مسؤدۀ این قانون ( تحصیلات عالی) با اکثریت آراء تصویب شده است و اصلا نیازی است که روی این قانون در مجلس نماینده گان بحث شود.”

از سوی هم، شکریه بارکزی دیگر عضو مجلس نماینده گان کشور می گوید که متن مسودۀ قانون آموزش های عالی کشور کدام متن برای ترجمه/برگردان نیست که پوهنتون به جای دانشگاه برگردان/ترجمه گردد و از این رو از نگارش واژۀ دانش گاه به عنوان معادل واژۀ پوهنتون، خود داری شود.

اما، در سوی دیگر، شماری از اعضای مجلس نماینده گان استفاده از زبان مادری را حق مسلم شهروندان این کشور می دانند و می گویند که فارسی زبانان حق دارند که به زبان مادری شان در نوشتار و گفتار گفت وگو نمایند.

ظهیر سعادت، عضو مجلس نماینده گان تأکید می ورزد که :” شماری از بردرادران ما حاضر هستند که از زبان انگلیسی کار بگیرند اما نمی گذارند که ۴۰ یا ۵۰ در صد از شهروندان این کشور به زبان مادری شان صحبت نمایند.”

در مادۀ سوم طرح قانون آموزش های عالی کشور در کنار واژۀ پوهنتون و پوهنزی، واژۀ های دانشگاه و دانشکده آمده اند که یکی از ماده های اختلافی و در حین حال بحث برانگیز در این قانون است.

هم چنان مادۀ سی ام این قانون که از لقب های علمی هم چون، پوهندوی، پوهیالی، پوهنیار، پوهمنل، پوهاند و پوهنوال به عنوان القاب اکادمیک و از زمرۀ مصطلاحات ملی یاد شده اند، نیز جنجال آفرین شده اند.

شماری از نماینده گان می گویند که این القاب با همین شکل باید حفظ شوند و نیازی نیست که معادل آن در مسودۀ قانون درج گردند. با این حال، نماینده گان دیگر می گویند که القاب عملی فارسی هم چون، دانش یار، دانش نیوش، دانش پژوه و… باید در کنار این القاب در قانون نگاشته شوند.

سر انجام مجلس به کمیسیون تحصیلات عالی دستور داد،تا متن ذیل را اصلاح و نظریات نمایندگان را به جای دو ماده اختلافی بگنجاند و بعداً به نشست عمومی برای تصویب ارائه کند.

 پیش از این کمیسیون نظارت بر تطبیق قانون اساسی در نظریه مشورتی به مجلس نمایندگان گفته بود که برای حل این مشکل باید ماده ای را در این پیش نویس با متن ذیل ایزاد کنید.(شورای عالی وزارت تحصیلات عالی با اکادمی علوم و نهاد های مربوط باید اصطلاحات ملی را به زبان های رسمی در یک طرزالعمل جدید به شورای بفرستد.)

قیام نوری