مصاحبۀ محترمه فرخنده زهرا نادری با شبکه جهانی فارسی بی بی سی ( به عبارت دیگر)

faz

بی بی سی : شما در یک خانوادۀ سیاسی بزرگ شده اید، اما همیشه می گفتید که شما از سیاست خوش تان نمیآید؛ اما حالا از هر سیاست مدار دیگر فعال تر هستید، چه چیز شما را قانع کرد که وارد سیاست شوید؟
فرخنده زهرا نادری : بلی من در یک خانوادۀ که بعد مردمی بزرگ دارد، بزرگ شده ام. که طبیعتا در سیاست هم دخیل بوده است. من فکر می کنم، دلیل عمدۀ که جوانان در افغانستان به سیاست علاقه ندارند، جنگ های پی هم در افغانستان بوده است که ریشۀ این جنگ ها به سیاست ها پیوند داده شده است. و سیاست طبیعی است که ربط می گیرد به قدرت. من هم همواره از آن عدۀ از جوانانی بودم که در بارۀ سیاست نقد داشتم. به حدی نقد داشتم که حتی نمی خواستم وارد سیاست شوم. هر چند ، حتی هنگامی که کودک بودم، پدرم مرا تشویق می کرد که در بزرگ سالی وارد سیاست شوم. و از این راه مصدر خدمت به مردم باشم. اما، در ذهنم می خواستم یک واژه را جدا بسازم ،  این بود که پدرم می خواهد تا من به مردمم خدمت نمایم و خدمت کردن نیاز به این ندارد که حتما باید در سیاست باشید. فکر می کردم که می توانم از راه های دیگر مانند عضویت در نهاد های جامعۀ مدنی خدمت نمایم و برای مردم مفید تمام شوم. اما، بلاخره در سیاست آمدم. اما، برای این که به پرسش شما پاسخ داده باشم، می خواهم بگویم که از سیاست هرگز نمی توانی گریز داشته باشی. سیاست تمام عرصه های زنده گی مان را تحت کنترول خود در می آورد.گریختن از سیاست به معنی این است که انسان از خود گریز دارد. و هر قدری که از سیاست فرار نمایید، قدرت زنده گی ات به دست دیگران است. به ویژه به حیث یک دختر جوان افغان ، من احساس می کنم، یک رشته نیازمندی های وجود دارد که باید وارد سیاست شویم.”

بی بی سی : شعار انتخاباتی شما و حتی تاکنون شعار فعالیت های تان ” چادری، دریچۀ قدرت است. دقیقا منظور تان از این { شعار} چه است؟

فرخنده زهرا نادری: من پیش از این که به سیاست داخل شوم، همواره یک رابطۀ تنگاتنگ بین خود و چادری دیده ام. چون هر گاهی که من در بیرون از مرز های افغانستان ، خود را دختر افغان معرفی می کردم، جملۀ بعدی آن این بوده است که در بارۀ چادری صحبت کرده اند. بسیاری از افراد دربارۀ چادری نقد های گوناگون داشتند، یکی می گفت که چادری از فرهنگ افغان ها نیست، کسانی دیگر هم می گفت که این چادری در زمان حاکمیت طالبان در افغانستان رواج یافته است. اما به هر صورت آن چادری با زنده گی زن افغان پیوند خورده بود. گذشته از مسایل دینی ما، گذشته از مسایل دینی که زنان باید حجاب داشته باشند، اگر امروز زنی حجاب بر سر داشته باشد، شما تشخیص کرده نمی توانید که از کدام کشور است، اما هنگامی که شما یک زن را با یک چادری رنگ آبی می بینید، می دانید که یک زن افغان است. در هر گوشۀ از جهان که شما باشید، زن افغان را با همین نشانی می توانید تشخیص بدهید. پس برای من پاسخ های “فوق” قناعت بخش نبودند. و من احساس کردم که ما از مسؤولیت خود فرار می نمایم. حتی هنگامی که من در دانشگاه محصل بودم، یک گفت وگوی را در ذهن خود از چادری ایجاد کردم و هنگامی که وارد سیاست شدم، همین واژه را شعار انتخاباتی خود ساختم. هنگامی که می گویم ، چادری ؛ دریچۀ قدرت، هدف من این است که با علم و دانش و با سواد شدن می توانیم روزنۀ کوچک چادری را به یک دریچۀ قدرت مبدل نماییم. چون، همه کسانی که به سوی دریچۀ کوچک چادری می بینند، می دانند که این دریچۀ بسیار کوچک است. خواستند دنیا را برای زنان افغان تنگ بسازند. اما بعد های منفی چادری نه تنها در افغانستان، بل خارج از مرز های افغانستان نیز مورد بحث قرار دارد. اما، با تمام بحث های که موجود است ، اما با تمام بحث های دیموکراتیک که در حال شکل گرفتن در افغانستان است، امروز هم ما نتوانستیم که بحث های خود را از چادری بیرون نماییم.پس بحث چادری یک بحثی است که در افغانستان بسیار ریشه دوانیده است. اما، آنچه مهم است اینکه ما باید داخل چادری برویم، شخصی که در داخل چادری است، آن شخص مهم است. آن زن افغانی که با همان دریچۀ کوچک و با هزاران مشکل توانسته است ، خانواده خود را برایش زحمت بکشد، زنده گی خانواده گی اش را حفظ کند. کودکان خود را به مکتب روان کند. برای بزرگ نمودن اولادهای خویش با همان چادری بیرون برود و کار نماید. و برای کودکانش نان بیاورد. پس اگر به همان زنی که در داخل این چادری است، قدرت علم را بدهید، پس از آن همان زن می داند که باید چه کار بکند. و آن زن با سواد و دانش خود می تواند دریچۀ کوچک چادری خود را به یک دریچۀ قدرت مبدل سازد.

بی بی سی : به عبارت دیگر، شما از یک موضوع منفی، می خواهید یک چهرۀ مثبت ارائه بدهید. یعنی در زیر آن چادری، باز هم یک زن می تواند یک زن قدرت مند باشد.
فرخنده زهرا نادری: بلی ، شما کاملا درست گفتید!

بی بی سی : شما در بسیاری از فعالیت های خود به عنوان یک فعال حقوق زن و یک نمایندۀ مردم در مجلس نماینده گان، همیشه می گویید که حضور زنان در شورای عالی صلح باید افزایش یابد. آیا برای شما هدف شورای عالی صلح روشن است؟

فرخنده زهرا نادری: به همین دلیل که روشن نیست، ما می خواهیم که هدف این شورا را روشن بسازیم. هنگامی شفافیت { شورای عالی صلح } روشن می شود که تعدادی زیاد از مردم از قشر های گونه گون کشور در آن حضور داشته باشد. امروز اگر شورای عالی صلح ۶۹ عضو دارد ، ۹ عضو این شورا زن است. و بیشتر مردان در بارۀ حضور فزیکی این زنان در شورای عالی صلح بحث می کنند و می گویند که ما برای زنان ۹ کرسی را اهداء کرده ایم. نخست این که این ۹ زن زیر شعاع ۶۰ عضومرد که در شورای عالی صلح هستند، قرار می گیرند. دوم این که تنها حضور فزیکی زنان در شورای عالی صلح مورد بحث نیست. بل سهم گیری زنان درین شورا مهم است. که در تصمیم گیری ها سهیم باشند. ما می خواهیم که روند صلح یک روند عمومی باشد. روندی باشد که مردم در آن بیشتر سهیم ساخته شوند. هر قدر که مردم بیشتر دخیل شوند به همان اندازه پیشنهاد های برای صلح داشته باشند. و حکومت و دولت افغانستان می توانند بیشتر به مردم پاسخ گو باشند. هیچ گروهی در افغانستان نمی توانند که یک گروهی را بر بنیاد سلیقه های شخصی خود ببخشند و یا مجازات نمایند. پس آنچه برای ملت افغانستان مهم است این است که مردم دراین روند های تصمیم گیری دخیل شوند.

بی بی سی : حالا، دقیقا حضور بیشتر زنان چگونه تأثیری برروند صلح می تواند داشته باشد؟ حال، بایید فرض کنیم که شمار زنان در شورای عالی صلح بیشتر شد، به چه شکلی می توانند اثر شان را بر روند صلح بگذارند؟

فرخنده زهرا نادری : چند دلیل دارد. دلیل نخست آن این است که قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت سازمان ملل متحد این مفکوره را اجباری ساخته است که کشور های ذیدخل باید زنان را در روند صلح دخیل بسازند. پس بر بنیاد همین قطعنامه ، این مکلفیت باید هم بر زنان و هم بر آقایان افغانستان عملی گردد.

دوم این که زنان در روند صلح می توانند یک زاویه و یک بعد مجزا و متفاوت را پیشنهاد نمایند. همۀ ما می دانیم که در طول تاریخ افغانستان جنگ های که صورت گرفته ، زنان در آن دخیل نبوده اند. زنان کسانی نبودند که مردم را تحریک کرده باشند و برای شان گفته باشند که بروید و جنگ را آغاز نمایید. پس زنان افغان با تمام مظلومیت شان و با تمام مظلومیت های را که آنان در جنگ تجربه کرده اند ، با آن هم هرگز کینۀ را در سینۀ شان نکاشتند. هرگز نخواستند که صدی انتقام را بلند نمایند. این زنان همواره صدای عدالت را بلند کردند، نه صدای انتقام را. پس اگر شورای عالی صلح ، واقعا صلح می خواهد، پس باید همۀ آنهای را که معتقد به صلح هستند و خواستار صلح هستند، باید آنان را در این روند دخیل بسازند. من کاملا می پذیرم ، هنگامی که ما در بارۀ صلح صحبت می کنیم ، میان کسانی صحبت میکنم که آنان در میان شان نزاع و جنگ داشتند. اما در کنار این که آنان در میان شان صحبت می کنند، ما باید افراد بی طرفی را که حامی صلح هستند، نیز در این روند شریک بسازیم. و در کنار این همه، مسایل، اگر ما به فرهنگ افغانستان دقیق شویم، می بینیم که زنان همیشه در آوردن صلح نقش عمدۀ را داشته اند. پس چرا ما از فرهنگ خود برای آوردن صلح استفاده نمی کنیم.

بی بی سی: همۀ ما می دانیم که هدف نهایی شورای عالی صلح این است که طالبان را به میز گفت وگو بکشانند. اما از آن سو طالبان هم خواستار عملی شدن قانون شریعت اسلامی هستند که تجربۀ از این موضوع در گذشته هم داریم. یعنی در نهایت آن اگر فعالیت های شورای عالی صلح هم به نتیجه برسد ، به وضع محدویت ها بر زنان می انجامد. آیا شما با این موضوع موافق هستید؟

فرخنده زهرا نادری : نخیر نه! اگر ما از صلح دایمی و واقعی در افغانستان صحبت می کنیم، پس من فکر نمیکنم، انچه را که شما گفتید، صلح را در افغانستان تأمین نماید. ما نمی توانیم با قربانی آرامش یک قشر، یک قشر دیگر را آرام نماییم. تا آنان صلح مؤقتی شان را به نمایش بگذارند. یکی از نگرانی های عمده همین موضوع می باشد که ما می خواهیم هم زنان حضور فزیکی شان و هم سهم گیری شان در تصمیم گیری در روند صلح افزایش یابد. به این دلیل که اگر گفت وگو با طالبان صورت می گیرد ، باید طالبان از نقطۀ آغاز متوجه شوند که زنان در میز گفت وگو در کنارآنان قرار دارند. اگر آنان از ابتدا زنان را در میز گفت و گو قبول می کنند ، پس قانون اساسی افغانستان را هم قبول می کند و تمامی پیش شرط های راکه حکومت افغانستان قبول می کنند. و از این رو، ما گفته می توانیم که سهم گیری زنان نه تنها برای { تأمین } حقوق خود زنان مفید تمام می شود بل ، برای تصمیم گیری های مهم کشور نیز مفید تمام شود.

بی بی سی: در قانون اساسی افغانستان صراحت داده شده است که زنان و مردان از حقوق و مکلفیت های مساوی در برابر قانون برخوردار هستند و بیشتر از این هم نمی شود، واضح تر باشد، اما این تنها طالبان نیستد که مخالف فعالیت های زنان در جامعه هستند، بل ما چندی پیش یک اعلامیه ی از شورای علمای کشور داشتیم که می گفتند، مرد اصل است و زن فرع و استناد به آیات قران { کریم} نیز داشتند. پس مشکل شما تنها طالبان نیستد؟
فرخنده زهرا نادری : قانون اساسی افغانستان صراحت دارد. اصل مساوات را پذیر فته است و نام زن را داخل ساخته است. پس قانون اساسی افغانستان این حق را به زنان افغانستان داده است ، چراکه نام زن در این قانون یاد شده است. و پایین تر از قانون اساسی افغانستان، ما باید الزامیت حقوقی هر نهاد را در نظر بگیریم. که تا چه اندازه حق دارند که با میزان همان ساختار حقوقی شان صحبت می کنند. و ایا آن صحبت شان مشروعیت دارد، یا خیر؟
اما در بارۀ قطعنامه ی را که شورای علمای افغانستان صادر کرده است، مبنای آن افزایش خشونت ها در برابر زنان در کشور بوده است. خشونت های بی رحمانه ی که در برابر زنان در افغانستان صورت می گیرند. و در واکنش به این خشونت ها از شورای علمای کشور به حیث یک نهاد محترم خواهش شد که یک قطعنامه ی را صادر بکنند تا این خشونت ها در داخل کشور کاهش پیدا نماید. و آنها { شورای علمای افغانستان} لطف کردند و یک قطعنامه ی را در واکنش به این درخواست فرستادند. اما متأسفانه در ماده های بعدی قطعنامه ی شان بسیاری از حقوق زنان را از دیده انداختند. و بسیار متأثر کننده است. اما من به عنوان یک شخصی که در قوۀ مقننه کار می کنم بر نهاد های که الزامیت حقوقی قوی دارد، بیشتر توجه می کنم ، اما شورای علما الزامیت حقوقی ندارد. اعضای این شورا موسفیدانی هستند وعلمای هستند که هر روز می خواهند علم و ودانش شان را در بارۀ دین بلند ببرند و از آن به سود مردم افغانستان کاربگیرند.
بی بی سی : بانو نادری، شما فکر می کنید که مردم افغانستان بیشتر به شما گوش می دهند و یا به علمای افغانستان؟

فرخنده زهرا نادری: یک بخش و یا یک بُعد ، ساختار و بُعد قانونی است. و یک بُعد دیگر تأثیرات داخلی است که بیشتر پیوند می خورد با کسانی که بیشتر نفوذ دارند. انتظار ما از شورای محترم علمای کشور این است که به جای این که بیشتر به کار های روزانه ی زنان افغان صحبت داشته باشند و به جای این که بیشتر در بارۀ ارائه تعریف های گونه گون از اسلام غور داشته باشند، باید غور شان را بر انتحاری ها نمایند. آنانی که از نام دین سوء استفاده می کنند و جوانان را برای انتحاری که در دین حرام است، تشویق می نمایند، باید روی این موضوعات تمرکز نمایند.

بی بی سی : شما از مدت پنج سال به این سو عضو کمیتۀ جوانان و زنان حزب پیوند ملی نیز بوده اید و هدف عمدۀ تان کشاندن جوانان به سیاست بوده است و نیز این که آنان از را حقوق شان آگاه نماید. شما در این مدت تا چه اندازه در این کار تان موفق بوده اید؟

فرخنده زهرا نادری : پیش از آن که در بارۀ جزئیات پرسش شما صحبت نمایم، می خواهم روی یک موضوع سخن بگویم که برای من سهم گیری زنان در سیاست در عموم بسیار مهم است. و آنچه را که از زمان کمپاین های انتخاباتی ام تا امروز برای آن دادخواهی می کنم موجودیت زن در ستره محکمه کشور است. امروز ما زنان افغان را در قوۀ مقننه داریم، و در بخش قوۀ اجراییه هم پیروزی های چشم گیری داریم که در آن جا هم سه زن در آن جا دارد. هر چند که موجودیت سه زن در مقایسه با ۲۵ وزارت خانۀ که در کابینه افغانستان موجود است بسیار کم است. اما، دستآورد های است که ما می توانیم آن را در آینده بیشتر و بیشتر بسازیم. اما بدبختانه در طول ۱۱ سال دیموکراسی در افغانستان هنوز هم یک زن افغان نتوانسته است که در دادگاه عالی کشور عضویت پیدا نماید. اما، خورسندم که با وجود همۀ مشکلات موجود در راستای این دادخواهی، توانستم این موضوع را در شورای ملی کشور مطرح نمایم و خورسندم از اعضای شورای ملی که این موضوع را پذیر فتند و آنان نیز با من همکاری کردند و در این مبارزه با من یکجا شدند. و امروز این مبارزه ، مبارزۀ من نیست و من توانستم که این مبارزه را از مبارزه یک فرد به مبارزۀ یک گروه تبدیل نمایم. و در بخش جوانان می خواهیم بگویم، که ما راه طولانی را در پیش داریم. اما همواره دادخواهی این را داشتیم که صدای جوانان در هر جا و در هر بخش بیشتر بلند شود. و آرزومند روزی هستم که هر روز حضور جوانان در سیاست گسترده و گسترده تر شوند. من همواره کسی بود م که از سیاست انتقاد می کردم و نیز می خواستم از سیاست دور باشم، اما این نیز یک سیاست خطرناک است تا جوانان را از سیاست به دور نگهدارید. من همواره برای حضور جوانان افغان در سیاست هر کاری را که می توانستم دریغ نکردم، اما اصلا هر کاری که برای جوانان افغان و زنان افغان تاکنون انجام شده است، قناعت ندارم. چون ما می خواهیم نظامی در افغانستان بیاید که تضمین کنندۀ آیندۀ افغانستان شود.

بی بی سی: زنان افغان بسیار نگران آینده هستند. نگران سال ۲۰۱۴ میلادی هستند. صحبت های می شود که طالبان مبارزات شان را برای گرفتن قدرت در سال های پس از ۲۰۱۴ شدت می بخشند و گزارش تازه گروه بحران را هم شما خوانده اید که یک آیندۀ خوشایندی را از افغانستان ترسیم نمی کند. شما چقدر نگران هستید که دستآورد های ده سالۀ زنان افغان به باد برود؟

فرخنده زهرا نادری: در نخست می خواهم از گروه بحران سپاس گذاری نمایم که چنین بررسی را از آیندۀ افغانستان داشته اند. دو گونه صحبت کردن است. یکی طریقۀ تحقیقات است. که با تحقیقات می خواهد آیندۀ یک کشور را ترسیم نماید که یک کشور در آینده چنین یک وضعیت را خواهد داشت. و یک طریقۀ دیگر شایعات است. شایعات که مردم را بیشتر نگرانی می سازد. و این شایعات می توانند بیشتر سیاسی باشند. البته ۲۰۱۴ یک تغییرات بسیار جدی را در قبال آیندۀ افغانستان به بار می آورد. اما من به این باور هستم ، به جای این که ما نگران باشیم ، باید به قدرت خود پی ببریم. ما در این مقطع زمانی مسؤولیت این را داریم که تا سال ۲۰۱۴ میلادی خود را آمادۀ انتخابات ریاست جمهوری نماییم. آگاهی مردم را قوی بسازیم و مردم را متوجۀ این بسازیم که تک تک رأی های را که شما به صندوق های رأی دهی می گذارید از هرقدرت مند و جنگ سالار در افغانستان قدرت مند تر است. و اگر مردم افغانستان تا پیش از سال ۲۰۱۴ در بارۀ رهبر آیندۀ شان صحبت نمایند، مردم افغانستان می توانند یک تغییر بزرگ را در سال های پس از ۲۰۱۴ به افغانستان به ارمغان بیاورند.

سپاس